Blogs

Hoe kan ik me beschermen tegen cyberpesten?

4 oktober 2021
Cyber
We brengen tegenwoordig veel tijd door op het internet. Meestal loopt ons digitale leven op rolletjes. Maar ben jij je ook bewust van de onlinegevaren? Cyberpesten is helaas niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Pesters sturen en posten haatberichten en zetten zo vaak het offlinepesten online verder. Die onlinebedreigingen kunnen ernstige gevolgen hebben. Wij geven je enkele tips om cyberpesten te voorkomen.

Wat is cyberpesten?

Je kunt cyberpesten op heel veel verschillende manieren interpreteren. Maar officieel zijn er drie criteria die het onderscheid maken tussen een gewone ruzie en cyberpesten:

  • De dader wil héél bewust iemand kwetsen.
  • Bij cyberpesten heeft de dader meer macht dan het slachtoffer. Hij of zij is ouder, groter, sterker, populairder of beter met de computer.
  • De dader herhaalt zijn acties en vaak wordt het slachtoffer meerdere keren geconfronteerd met cyberpesten. Denk maar aan een gênante foto die gedeeld wordt en zo in een mum van tijd viraal gaat.

Bescherm jezelf en je gezin met een cyberverzekering

Ontdek hier wat je verder nog meer kunt doen om cyberpesten te stoppen.

Cyberpesten komt voor via verschillende kanalen

Cyberpesten via e-mail

Cyberpesten via e-mail is zo simpel: de dader maakt een vals e-mailadres aan en stuurt een mailtje naar alle vrienden, kennissen, klasgenoten of collega’s van het slachtoffer. In dat bericht staan vaak kwetsende dingen, beschamende foto’s of bewerkte beelden. Soms zoekt de dader ook bondgenoten om mee te doen om het slachtoffer zo te overstelpen met berichten. 

Cyberpesten via haatwebsites

Iedereen kan tegenwoordig een website bouwen. Cyberpesten wordt zo heel gemakkelijk. Op de website plaatst de dader kwetsende boodschappen of deelt hij of zij obscene foto’s. Alles om het slachtoffer online belachelijk te maken. 

Op websites als Sayat.me en Sarahah mogen mensen anoniem feedback geven over andere gebruikers. Dat is een verregaande vorm van cyberpesten want jongeren gebruiken die pagina’s om elkaar de huid vol te schelden. Het cyberpesten gebeurt anoniem en op afstand waardoor de pester erg grof uit de hoek durft te komen.

Social media en cyberpesten

WhatsApp, Facebook, Instagram, Snapchat, … Er bestaan zoveel socialemedia-apps en we zijn bijna allemaal actief op minstens een van die platformen. Op sociale media komt cyberpesten helaas heel vaak voor. In de commentaren van een post of in chatgroepen kunnen slachtoffers gepest en belachelijk gemaakt worden. Door de intrede van smartphones werd cyberpesten alleen maar gemakkelijker. Met camera’s wordt een gênante foto of filmpje snel gemaakt en in een mum van tijd gedeeld, zelfs zonder dat mensen er weet van hebben. Je kunt aan die socialemediaplatformen vragen om het kwetsende materiaal te verwijderen. Maar vaak is het kwaad dan al geschied.

Cyberpesten via sms

Je kunt e-mailadressen blokkeren, websites laten opdoeken en haatpagina’s op sociale media laten verwijderen. Maar een sms’je komt altijd aan. Zelfs via sms kan de dader anoniem cyberpesten. Op het internet vind je meerdere sites van waarop je gratis én anoniem een haat-sms naar iemand kunt sturen.

Vormen van cyberpesten

De verschillende vormen van cyberpesten krijgen meestal een specifieke naam. Je ziet of hoort ze regelmatig in het nieuws. Maar wat betekenen ze?

  • Cyberbaiting en trolling zijn beide een vorm van cyberpesten. Trollen posten grove en beledigende reacties met als enige doel ruzie uit te lokken. Ze gebruiken vaak nepprofielen om zo hun anonimiteit te bewaren. Trolls kennen hun slachtoffers vaak niet persoonlijk. 

    Bij cyberbaiting word je door anderen gefilmd in een confronterende situatie. Die video wordt dan op sociale media geplaatst en gedeeld. De actualiteit leert ons dat die video’s in een mum van tijd viraal gaan.
  • Bij catfishing krijg je ook te maken met valse onlineprofielen. Op datingsites en sociale media komen die vaak voor. Via die profielen zoekt de 'catfish' contact met onschuldige slachtoffers om hun vertrouwen te winnen en zo bijvoorbeeld geld af te troggelen of confronterende foto’s te bemachtigen.
  • Kinderen zijn op steeds jongere leeftijd actief op sociale media. Ze zijn zich dikwijls nog niet bewust van de gevaren op het internet. Daar spelen groomers op in. Benadert een volwassene een jongere met het oog op seksueel contact? Dan spreekt men over grooming. Via de webcam of via chatberichten probeert de groomer het kind te overtuigen seksuele handelingen uit te voeren. Daar wordt dan beeldmateriaal van aangemaakt en verspreid. Het kind is zo meerdere malen slachtoffer.
  • Van sexting heb je ongetwijfeld al wel gehoord. Bij sexting deel je zelf seksueel getinte foto's of video's via je gsm of andere media. Is de ontvanger van slechte wil? Dan kan hij de beelden razendsnel de wereld insturen. De gevolgen zijn niet te overzien.

Wat zijn de gevolgen van cyberpesten?

Meer dan 10 % van de slachtoffers van cyberpesten voelen zich nog tot maanden later gekwetst. En daar houdt het niet op. Bij aanhoudend pestgedrag bestaat de kans dat het slachtoffer depressief wordt, of erger nog: zelfmoordgedachten krijgt.

  • Vele slachtoffers kampen na of tijdens het cyberpesten ook met fysieke klachten. Ze voelen zich duizelig, zenuwachtig of futloos en slechtgezind. Ze hebben rug-, buik- of hoofdpijn en slapen slecht.
  • Cyberpesten kan ook zorgen voor mentale klachten. Slachtoffers van cyberpesten gaan zich steeds meer terugtrekken. Ze voelen zich geïsoleerd en natuurlijk ook diep gekwetst. Onderzoek heeft al aangetoond dat slachtoffers van cyberpesten drie keer meer risico lopen op zelfdoding. De helft van de slachtoffers heeft al eens zelfmoordgedachten gehad.

Hoe kan ik cyberpesten stoppen?

Eerlijk? Het is niet eenvoudig om cyberpesten een halt toe te roepen. En al helemaal niet om kwetsende berichten of foto’s van het internet te laten verdwijnen.

Maar er zijn wel een paar stappen die je kunt ondernemen:

  • Reageer vooral niet zélf op mails of sms’jes.
  • Bewaar de mails, chats of sms’jes als bewijsmateriaal.
  • Bekijk hoe je jezelf of je kind beter kunt beschermen. Een nieuw gsm-nummer, een nieuw e-mailadres of andere gebruikersnaam, contactpersonen blokkeren, etc.
  • Praat met de school van je kind.
  • Rapporteer pestgedrag op sociale media aan de kanalen zelf. Als die niet meteen reageren, ga dan zeker te rade bij ClickSafe, een onderdeel van Child Focus.
  • Bescherm jezelf en je gezin tegen cyberpesten met een cyberverzekering.