Pensioensparen interessant? Ontdek de zin of onzin van pensioensparen

De laatste tijd hoor je het vaak: pensioensparen zou ‘oud denken’ zijn. Sommige finfluencers raden aan om alles in ETF’s te investeren.

Maar het is belangrijk om het volledige plaatje te bekijken. Kijk je bijvoorbeeld naar rendement en netto-inleg, dan zie je al snel dat er meer nuance is. Pensioensparen combineert immers fiscaal voordeel met een relatief voorspelbaar rendement. Dat betekent dat het niet alleen draait om wat je bruto verdient, maar vooral om wat je uiteindelijk netto overhoudt.

Dat leggen we best uit met een concreet voorbeeld. Of beter nog: met twee scenario’s die tonen wat het verschil kan zijn. We vertrekken daarbij telkens van dezelfde situatie: iemand van 30 jaar die nog tot zijn 65e kan pensioensparen.

Scenario 1: pensioensparen via een tak21 (laag risico)

Stel dat je kiest voor een klassieke formule zoals tak21. Dan ziet dat er ongeveer zo uit:

• Jaarlijkse storting: € 1.050
• Instapkosten: 2 %
• Verwacht globaal rendement: 3 %

Dat lijkt op het eerste gezicht misschien eerder beperkt. Maar zodra je het volledige plaatje bekijkt, verandert dat beeld. Over de volledige looptijd bouw je namelijk een eindkapitaal op van ongeveer € 62.367 (inclusief anticipatieve heffing*). Dankzij het fiscale voordeel krijg je bovendien elk jaar € 315 terug via je belastingen. Daardoor ligt je echte inleg niet op € 1.050, maar op slechts € 735 per jaar. Dat verschil merk je in je rendement. Je effectieve rendement stijgt zo naar ongeveer 4,23 %, terwijl je risico beperkt blijft. De enige variabele in dit verhaal is de winstdeelname: een mogelijke aanvulling boven op het vaste rendement, die in de tijd kan schommelen.

Scenario 2: pensioensparen via een tak23-fonds (met meer schommelingen)

Stel dat je kiest voor een dynamischer fonds, zoals een tak23-fonds. Dan ziet dat er ongeveer zo uit:

• Jaarlijkse storting: € 1.050
• Instapkosten: variabel, afhankelijk van het fonds
• Verwacht nettorendement: 5 %

Dat oogt meteen aantrekkelijker. En terecht: op lange termijn kan dat hogere rendement een duidelijk verschil maken. Je bouwt immers een eindkapitaal op van € 96.217 (inclusief anticipatieve heffing*). Hou je er ook hier rekening mee dat je jaarlijks € 315 kunt recupereren via je belastingen, dan kan je eindrendement oplopen tot ongeveer 6,14 %. Dat betekent dat je potentieel een hoger kapitaal opbouwt dan bij een klassiekere formule. Maar daar staat wel iets tegenover. Anders dan bij tak21 zijn de resultaten hier niet voorspelbaar. Je neemt dus meer risico, in ruil voor meer groeipotentieel.

*Een anticipatieve heffing is een belasting die de overheid doorgaans op je 60e verjaardag afhoudt op het opgebouwde kapitaal van je pensioenspaarcontract.

ETF’s winnen de laatste jaren duidelijk aan populariteit. Steeds meer Belgen zetten de stap naar zelf beleggen en ontdekken deze manier van investeren. ETF’s worden daarom vaak voorgesteld als hét alternatief voor pensioensparen. Maar ook daar zitten nuances die vaak minder zichtbaar zijn.

• Vaak betaal je kosten per transactie
• Bij kleinere maandelijkse bedragen kunnen die relatief oplopen
• Je geniet geen fiscaal voordeel zoals bij pensioensparen

Voor Belgische spaarders wil dat zeggen: ETF’s kunnen zeker interessant zijn, maar ze passen niet automatisch bij elke situatie. Zeker niet als je liever beperkt risico neemt en op zoek bent naar stabiliteit.

Dus: is pensioensparen nog interessant?

Na al die informatie stel je jezelf misschien de vraag: wat is nu de beste optie? Het korte antwoord: dat hangt af van jouw situatie. Ja, er bestaan beleggingen die op lange termijn meer kunnen opbrengen. Maar ze brengen ook meer schommelingen en risico met zich mee. En dat is niet voor iedereen comfortabel.

Pensioensparen blijft voor veel Belgen interessant omdat het:

• een fiscaal voordeel biedt
• toegankelijk is voor een brede doelgroep
• je toelaat om het risico af te stemmen op jouw profiel
• eenvoudig op te starten is via een makelaar

Let wel op: het geld dat je opbouwt via pensioensparen is in principe bedoeld voor je pensioen en dus minder flexibel beschikbaar dan een gewone belegging. Zo kun je bijvoorbeeld geen voorschot opnemen op je opgebouwde reserve, zoals dat bij sommige pensioenproducten uit de tweede pijler wel mogelijk is.

Ondanks wat sommige finfluencers beweren, blijft pensioensparen dus een fiscaal interessant én toegankelijk instrument. Het is geen one size fits all, maar wel een sterke bouwsteen in een gezond financieel plan.

De belangrijkste vraag is dus niet zozeer wat beter is, maar wat bij jou past. Welke risico’s je wilt nemen, hoeveel schommelingen je comfortabel vindt en welke doelen je hebt op lange termijn, maken het verschil.

Daarom kan het helpen om samen met een makelaar te bekijken welke aanpak het best aansluit bij jouw situatie. Zo maak je een keuze die niet alleen logisch klinkt, maar ook écht werkt voor jou.

Tip: Beleg je jaarlijkse fiscale voordeel van € 315. Zo geef je je rendement elk jaar een extra duwtje en haal je nog meer uit je pensioenopbouw.