Loon vs. pensioen: hoe groot is het verschil en hoe bereid je je hierop voor?
Je bouwt tijdens je loopbaan stap voor stap je carrière op. Vaak stijgt ook je loon naarmate je meer ervaring opdoet, waardoor je na verloop van tijd meer verdient dan aan het begin van je carrière. Daarnaast geniet je mogelijk extralegale voordelen, zoals een firmawagen, maaltijdcheques of andere vergoedingen.
Wanneer je stopt met werken, verandert je inkomen echter. Je ontvangt dan geen loon meer en ook de extralegale voordelen die verbonden zijn aan je job vallen weg. In de plaats krijg je een pensioen. Dat bestaat in de eerste plaats uit het wettelijk pensioen, ook wel de eerste pijler genoemd.
Het is belangrijk om te weten dat dit wettelijk pensioen meestal een stuk lager ligt dan het inkomen dat je tijdens je actieve loopbaan gewend was. Gemiddeld bedraagt het wettelijk pensioen voor veel Belgen slechts ongeveer 60 % tot 75 % van hun laatste loon. Daarom is het belangrijk om tijdig na te denken over hoe je die inkomenskloof na je pensionering eventueel kunt opvangen.
Dat verschil is geen toeval. Het heeft alles te maken met de manier waarop het Belgische pensioensysteem werkt.
Bij de berekening van je wettelijk pensioen voor loontrekkenden wordt rekening gehouden met verschillende factoren:
- Je volledige loonloopbaan telt mee. Niet alleen het loon dat je op het einde van je carrière verdient, maar ook de lagere lonen uit de eerste jaren van je loopbaan.
- Het aantal gewerkte jaren speelt een belangrijke rol. Hoe langer je werkt, hoe meer pensioenrechten je opbouwt.
- Er geldt een loonplafond. Verdien je boven een bepaalde grens, dan telt dat deel van je loon niet meer mee voor de berekening van je wettelijk pensioen. Een hoger loon leidt dus niet onbeperkt tot een hoger pensioen.
Om te bepalen hoeveel pensioen je uiteindelijk ontvangt, kijkt de Federale Pensioendienst naar het loon dat je tijdens je loopbaan hebt verdiend. Omdat die lonen soms tientallen jaren geleden werden uitbetaald, worden ze aangepast aan het indexniveau dat geldt op het moment dat je met pensioen gaat. Zo wordt bij de pensioenberekening rekening gehouden met de evolutie van de kosten van levensonderhoud doorheen de jaren.
Vereenvoudigd gebeurt dat volgens de volgende formule:
Pensioenopbouw per loopbaanjaar = (geherwaardeerd loon ÷ 45) × een percentage waarbij
- het geherwaardeerde loon het brutoloon is dat je in een bepaald jaar verdiende, aangepast aan de inflatie;
- 45 staat voor de duur van een volledige loopbaan in België;
- het percentage afhangt van je gezinssituatie:
- 60 % voor alleenstaanden en tweeverdieners;
- 75 % voor een gezinspensioen, wanneer slechts één partner een inkomen heeft.
Al die elementen samen bepalen hoeveel wettelijk pensioen je opbouwt. En net daarom ligt het pensioen dat je later ontvangt vaak lager dan het inkomen dat je tijdens de laatste jaren van je actieve loopbaan gewend was.
Wil je weten hoe het in jouw situatie concreet zit? Log dan in met je eID op mypension.be om jouw vroegst mogelijke pensioendatum en geschatte pensioenbedrag te bekijken.
Hoeveel inkomen je later nodig hebt, is voor iedereen anders. Maar als je graag wat extra financiële marge voorziet voor je pensioen, is pensioensparen een interessante optie.
Met pensioensparen zet je zelf geld opzij voor later. Dat kan zowel via een pensioenverzekering (tak21) als binnen een pensioenfonds (tak23) en kan op een redelijk flexibele manier: je kiest zelf hoeveel je stort en hoe vaak je dat doet. Veel mensen sparen maandelijks, maar dat is geen verplichting. Je kunt ook jaarlijks een bedrag storten of je bijdrage aanpassen wanneer je situatie verandert.
Een belangrijk kenmerk in België is het fiscaal voordeel, dat werkt met twee systemen:
- stort je tot € 1.050 per jaar, dan krijg je 30 % belastingvermindering op dat bedrag
- stort je tot € 1.350 per jaar, dan krijg je 25 % belastingvermindering op dat bedrag
In sommige bedrijven bestaat bovendien de mogelijkheid om pensioensparen op te nemen in een cafetariaplan. Zo kun je bijvoorbeeld (een deel van) je eindejaarspremie gebruiken om extra te sparen voor later.
Wanneer je start met pensioensparen, speelt ook een rol. Hoe vroeger je begint, hoe langer je de tijd hebt om een reserve op te bouwen. Dat betekent dat kleine bedragen op langere termijn kunnen aangroeien tot een grotere buffer.
Dat hangt af van verschillende factoren, zoals je loon, het aantal jaren dat je gewerkt hebt en je gezinssituatie. Daarom is het pensioenbedrag voor iedereen anders. Via mypension.be kun je een inschatting maken van je toekomstige pensioen.
Voor veel mensen in België ligt het wettelijk pensioen tussen 60 % en 75 % van hun loon, afhankelijk van hun loopbaan.
Nee, het wordt bepaald op basis van je volledige carrière, met een plafond op het loon dat meetelt.
Niet onbeperkt. Vanaf een bepaald inkomensniveau telt niet je volledige loon meer mee voor de berekening van je wettelijk pensioen. Een hoger loon kan dus wel een hoger pensioen opleveren, maar niet in dezelfde verhouding.