Door het bos de bomen zien: pensioensparen, vrij sparen of langetermijnsparen?

Als je aan pensioensparen doet via een verzekering, zet je elk jaar een bedrag opzij in een apart spaarpotje voor later. Je kiest daarbij zelf hoe dat spaarpotje wordt opgebouwd: via een tak21-formule als je meer belang hecht aan zekerheid, een tak23-formule als je meer groeipotentieel zoekt, of een combinatie van beide. Het doel is duidelijk: tegen dat je met pensioen gaat, heb je een extra reserve opgebouwd boven op je wettelijk pensioen. Omdat de overheid mensen wil aanmoedigen om zelf te sparen voor later, kun je onder bepaalde voorwaarden een belastingvoordeel genieten. Stort je jaarlijks tot 1.050 euro voor je pensioensparen, dan krijg je 30 % van dat bedrag terug via je belastingaangifte, of maximaal 315 euro. Kies je ervoor om meer te storten, tot 1.350 euro per jaar, dan bedraagt de belastingvermindering 25 % van het gestorte bedrag, met een maximum van 337,50 euro.

Waarom kiezen voor pensioensparen?

• Onder bepaalde voorwaarden krijg je een belastingvermindering op wat je spaart.
• Je bouwt stap voor stap een extra pensioenpotje op naast je wettelijk pensioen.
• Pensioensparen kan al vanaf 50 euro per maand. Je spaart dus op je eigen tempo en bent niet verplicht om elk jaar het maximumbedrag te storten.

Waar moet je rekening mee houden?

• Pensioensparen is bedoeld voor later. Je zet geld opzij om na je pensioen een extra financieel duwtje in de rug te hebben. Daardoor is dat geld minder flexibel beschikbaar dan bij sommige andere spaarvormen.
• Je geld vroeger opnemen is meestal geen goed idee. Als je het spaargeld vóór de voorziene einddatum opneemt, betaal je vaak extra belastingen of kosten. Bovendien mis je dan het voordeel van jarenlang sparen.
• Er zijn voorwaarden verbonden aan het belastingvoordeel. Je krijgt elk jaar mogelijk een belastingvermindering op de bedragen die je stort, maar daarvoor moet je wel voldoen aan de voorwaarden.

Ook met langetermijnsparen bouw je een spaarpotje op voor later én kun je onder bepaalde voorwaarden een belastingvoordeel genieten. Het verschil met pensioensparen zit vooral in de extra mogelijkheden. Zo kun je jaarlijks een hoger bedrag sparen dan bij pensioensparen. Het maximumbedrag wordt daarbij berekend op basis van je beroepsinkomen, met een absoluut maximum van 2.450 euro per jaar. Afhankelijk van de formule kun je bovendien blijven sparen tot 80 jaar. Je kiest zelf hoeveel zekerheid of groeipotentieel je zoekt via een tak21-formule, tak23-formule of een combinatie van beide.

Waarom kiezen voor langetermijnsparen?

• Onder bepaalde voorwaarden krijg je een belastingvermindering op wat je spaart.
• Je kunt jaarlijks een hoger bedrag sparen dan bij pensioensparen.
• Je kunt blijven sparen tot de leeftijd van 80 jaar. Ook na je pensioen kun je dus verder bouwen aan je spaarpotje.

Waar moet je rekening mee houden?

• Met langetermijnsparen zet je geld opzij voor de toekomst. Het is daarom minder geschikt als spaarpot voor onverwachte uitgaven of plannen op korte termijn.
• Neem je het geld vroeger op, dan kan dat extra geld kosten en verlies je wellicht een deel van de voordelen die aan deze spaarvorm verbonden zijn.
• Er zijn voorwaarden verbonden aan het belastingvoordeel. Je krijgt elk jaar mogelijk een belastingvermindering op de bedragen die je stort, maar daarvoor moet je wel voldoen aan de voorwaarden.

Niet iedereen spaart uitsluitend voor zijn pensioen. Misschien wil je een extra reserve voor je gezin. Of gewoon wat financiële ademruimte voor later, zonder daar vandaag al een exact doel op te plakken. Met een verzekering type ‘vrij sparen’ bouw je stap voor stap een spaarpotje op voor een doel dat jij zelf kiest. Je spreekt bij de start een looptijd en premie af en kiest voor een tak21-formule, tak23-formule of een combinatie van beide. Net zoals bij langetermijnsparen kun je ook extra beschermingswaarborgen toevoegen voor jezelf of je gezin.

Waarom kiezen voor vrij sparen?

• Je bepaalt zelf voor welk doel je spaart.  
• Je kunt sparen combineren met extra bescherming voor jezelf en je gezin.
• Je kunt blijven sparen tot de leeftijd van 80 jaar. Ook na je pensioen kun je dus verder bouwen aan je spaarpotje.

Waar moet je rekening mee houden?

• Je geniet geen belastingvoordeel zoals bij pensioensparen en langetermijnsparen.
• Het is vooral interessant als langetermijnoplossing.

Dat kan. Je hoeft de spaaroplossingen niet tegen elkaar uit te spelen of er één ‘beste’ uit te kiezen. Welke oplossing of combinatie het meest geschikt is, hangt af van je levensfase, financiële situatie en toekomstplannen. Waar je op je 25e van wakker ligt, is vaak immers anders dan op je 45e of 65e. Er is dus geen standaardrecept dat voor iedereen werkt.

Om dat alles wat concreter te maken, bekijken we hieronder enkele veelvoorkomende levenssituaties en welke spaaroplossingen daarbij vaak passen: 

Scenario 1: Je eerste loon is binnen. Wat nu?

Je eerste loon staat op je rekening. Zalig gevoel, toch? Plots kun je zelf kiezen wat je met je geld doet. De mogelijkheden lijken eindeloos. Pensioen staat op dat moment meestal niet bovenaan je lijstje. Logisch. Toch is net dit vaak een interessant moment om met pensioensparen te starten. Niet omdat je morgen met pensioen gaat, maar omdat tijd een van je grootste troeven is. Hoe vroeger je begint, hoe langer je spaarpotje de tijd krijgt om te groeien.
Tegelijk wil je waarschijnlijk niet al je geld vastzetten voor een doel dat nog tientallen jaren ver weg ligt. Misschien droom je van een eigen woning, wil je een financiële buffer opbouwen of gewoon wat extra ademruimte achter de hand houden. Daarom kiezen veel jonge spaarders voor een combinatie: pensioensparen voor de verre toekomst en vrij sparen voor de plannen die iets dichterbij liggen.

Scenario 2: Een huis, een gezin en plots heel wat plannen

De sleutel van je eerste woning hangt aan je sleutelbos. Misschien zijn de verhuisdozen nog niet allemaal uitgepakt en droom je al van een nieuwe keuken, een gezellige tuin of zelfs gezinsuitbreiding. Spannende tijden, maar ook momenten waarop je financiële wereld plots een stuk groter wordt. Je denkt niet langer alleen aan jezelf, maar ook aan de toekomst van je gezin. Hoe zorg je voor voldoende financiële ademruimte later? Wat als je plots arbeidsongeschikt wordt? Of hoe laat je je partner financieel beschermd achter als jou iets overkomt? Dat zijn vragen die in deze levensfase vaker opduiken. Veel mensen kiezen daarom voor een combinatie van oplossingen. Enerzijds willen ze verder bouwen aan hun financiële toekomst via pensioensparen of langetermijnsparen. Anderzijds vinden ze het belangrijk om bepaalde extra beschermingen voor zichzelf en hun gezin te voorzien.

Scenario 3: Je carrière zit op kruissnelheid

Misschien kreeg je net een promotie. Misschien maakte je de overstap naar een nieuwe job. Of misschien merk je gewoon dat er aan het einde van de maand wat meer ademruimte overblijft dan vroeger. De kans is groot dat je in deze fase al aan pensioensparen doet. Je bouwt al een eerste pensioenpotje op en hebt ondertussen ook een eigen woning of gezin. Dan komt vaak de volgende vraag: kan ik nog een stap verder gaan? Voor veel mensen komt langetermijnsparen op dat moment in beeld. Niet als vervanging van pensioensparen, maar als aanvulling. Je blijft bouwen aan later, terwijl je tegelijkertijd extra mogelijkheden krijgt om jezelf en je gezin financieel te beschermen.

Scenario 4: Je pensioen komt stilaan in beeld

Je pensioen komt dichterbij. Misschien beginnen de plannen al vorm te krijgen: wat meer reizen, meer tijd voor hobby’s of eindelijk die lange lijst projecten aanpakken waar je nooit aan toe kwam. Tegelijk vraag je je misschien af: heb ik genoeg opgebouwd? In deze fase draait het vooral om overzicht. Welke spaarpotjes heb je al? Doe je aan pensioensparen? Dan komt het einde van je opbouwperiode stilaan in zicht. Heb je daarnaast ook een verzekering type ‘vrij sparen’ of langetermijnsparen? Dan kunnen die, afhankelijk van de formule, vaak nog verder lopen tot de leeftijd van 80 jaar. Dat betekent dat je ook na je pensioen nog kunt blijven bouwen aan een extra reserve voor later.